POZNAŃ - CENTRUM OD NOWA

projekt 2015 | konkurs na OPRACOWANIE KONCEPCJI ZAGOSPODAROWANIA ŚCISŁEGO CENTRUM POZNANIA | lokalizacja POZNAŃ | zespół
KATARZYNA IWAŃCZUK, MIKOŁAJ IWAŃCZUK

Zagospodarowanie centrum śródmiejskiej części Poznania zostało oparte na dwóch głównych osiach kompozycyjno-funkcjonalnych – OSI METROPOLITRANEJ oraz OSI HISTORYCZNEJ. Oś metropolitarna oparta na ciągu ul. Św. Marcina stanowi kompozycyjny kręgosłup Śródmieścia . W ostatnich latach ulica utraciła swoje znaczenie funkcjonalne w strukturze miejskiej. Jednym z podstawowych zadań przedstawionych rozwiązań projektowych jest przywrócenie ul. Św. Marcin jej naturalnego znaczenia w tkance miejskiej. Oś ta została nazwana metropolitarną ponieważ łączy miejsca na mapie Poznania, które swoją wagą wykraczają niejednokrotnie poza potrzeby samego miasta, takie jak chociażby Targi Poznańskie czy siedziby Uniwersytetów Ekonomicznego i Adama Miczkiewicza. Ulica św. Marcin to również miejsce w którym na przestrzeni dzisięcioleci realizowały się ambicje włodarzy miasta i samych architektów – dzielnica cesarska z początku XX wieku, zespół domów handlowych „Alfa” czy biurowiec Bałtyk będący aktualnie w trakcie realizacji.

Drugą podstawową osią założenia projektowego, równoległą do osi metropolitarnej jest oś historyczna opierająca się na ciągu ulic Paderewskiego i 27 grudnia oraz placów Wolności i Gwarnego. Oś historyczna, która wiedzie do tradycyjnego serca miasta – rynku, ma mieć w założeniu inny charakter od wcześniej wspomnianego traktu św. Marcina. To część Śródmieścia o wy- krystalizowanej strukturze funkcjonalnej zasobna w siedziby istotnych instytucji kultury i sztuki. Wspomniany już plac Wolności jest od wielu dziesiątek lat przestrzenią w której Poznaniacy spotykają się razem aby wspólnie uczestniczyć w ważnych wydarzeniach historycznych.

Odmienny charakter obydwu osi, inny potencjał energotwórczy oraz różna oferta funkcjonalna mają się wzajemnie dopełniać tworząc jeden, zsynchronizowany organizm miejski o wyraźnie zdefiniowanych strefach aktywności. Osiami poprzecznymi, łączącymi wyżej opisane ciągi metropolitarny oraz historyczny są oś zielona oraz tzw. Zwornik. Oś. Zielona pokrywająca się z is- tniejącą aleją Marcinkowskiego ma docelowo pełnić funkcję zielonego bulwaru o zdecydowanie pieszym charakterze, którego istotnym komponentem przestrzennym stanie się zielony plac przed kościołem św. Marcina. Zwornik to krótka, ale ważna ze względów użytkowych przestrzeń piesza, która pokrywa się z ulica Kantaka. Zwornik łączy, podobnie jak ma to miejsce w kon- strukcji łuku, dwie strefy o znakomitym znaczeniu w opracowywanym obszarze – kompleks budynków wzdłuż ulicy 27 grudnia z budynkiem domów handlowych „Alfa”.

Dom towarowy „Alfa” stanowi obecnie jedno z największych wyzwań w ciagu ul. Św. Marcin. Dzięki szeregowi działań, można dokonać estetyzacji budynków Alfy oraz uczynić z nich istotny i rozpoznawalny element w strukturze miejskiej, silnik napędzający pozytywne przemiany na samej ul. Św. Marcin. Postuluje się przeznaczenie dwóch dolnych kondygnacji Alfy na cele służące szerokiej rzeszy obywateli uzupełnione o sensowną ofertę komercyjną z dominującą funkcją społeczno twórczą. Dach Alfy należy przekształcić w ogólnodostępny ogród miejski – poetyckie miejsce pełne zieleni „lewitujące” 10 metrów ponad poziomem miejskiego zgiełku.

Jednym z głównych bohaterów proponowanego zagospodarowania centrum miasta jest zieleń – zarówno w formie parkowej – jak na przykład Ogród Miejski na dachu budynku Alfy czy Zielony plac przed kościołem św. Marcina jak i w formie szpalerów starannie dobranych gatunków drzew wzdłuż głównych ulic i ciagów pieszych. Na całej długości ul. Św. Marcin zaprojektowano pojedynczy lub podwójny szpaler lip srebrnolistych w zależności od szerokości ulicy. Przed budynkiem odnowionej Alfy został zlokalizowany reprezentacyjny podwójny ciąg drzew, który kontynuuję się w kierunku zachodnim, aż po plac przez UAM i park im. Adam Mickiewicza dopełniając tym samym obwodowy system parków miejskich o zielony sięgać docierający w głąb historycznej części miasta. Przed kościołem św. Marcina zlokalizowana zielony skwer, który swoim kształtem oraz charakterem ma przypominać przykościelne krużganki sprzyjające wyciszeniu i duchowemu odpoczynkowi. Podwójny rząd drzew wygradza wnętrze plac od miejskiego otoczenia dając możliwość powstania przestrzeni o mniejszym natężeniu hałasu i wygrodzonej wizualnie od chaotycznej w tym miejscu tkanki miejskiej. Aby spotęgować wyżej opisany efekt wnętrze skweru zostało dodatkowo obniżone względem poziomu przyległych ulic.